NIKASHAM

‘నికషం’ కాశీభట్ల వేణుగోపాల్ రచించిన తాత్విక, మానసిక అన్వేషణతో కూడిన నవల. “నికషం” అంటే గీటురాయి—బంగారాన్ని, కాకి బంగారాన్ని వేరు చేయడానికి ఉపయోగించే ప్రమాణం. అయితే మనిషిని, అతని మంచితనాన్ని, చెడును, నైతికతను కొలిచే నిజమైన గీటురాయి ఏమిటనే ప్రశ్నను నవల ముందుకు తీసుకువస్తుంది.

ఈ నవలలో అలెక్స్ రామసూరి ప్రధాన పాత్ర. పుట్టుకతోనే అనాథగా మారిన అలెక్స్ శరీరంపై బొల్లి మచ్చలతో సమాజం నుంచి నిరాకరణను ఎదుర్కొంటాడు. అదే సమయంలో అతనిలో ఒక గొప్ప కళాకారుడు, ఆలోచనాపరుడు, తనకంటూ ఒక ప్రపంచాన్ని వెతుక్కునే మనిషి ఉంటాడు. అతని జీవితంలో ఆత్మీయత కోసం తపన, సమాజం తనపై వేసే ముద్రలతో చేసే అంతర్గత పోరాటం కథకు కేంద్రంగా నిలుస్తాయి. అలెక్స్‌తో పాటు అతని ఇద్దరు స్నేహితులు—దుర్గ, కథకుడు—కథలో కీలకంగా ఉంటారు. అలెక్స్ జీవితం, అతని ఆలోచనలు, అతని అంతర్మథనం చుట్టూ కథ ముందుకు సాగుతుంది. అతను ఎదుర్కొనే ప్రశ్నలు కేవలం వ్యక్తిగతమైనవి కాకుండా మంచి–చెడు, నీతి–అనీతి, నైతికత, సమాజం, వ్యక్తి స్వరూపం వంటి పెద్ద ప్రశ్నలుగా మారతాయి. నవలలోని మరో ముఖ్యమైన అంశం “బయటి మనిషి”కి, “లోపలి మనిషి”కి మధ్య జరిగే సంఘర్షణ. సమాజానికి అనుగుణంగా మనిషి ధరించే ముసుగు వెనుక ఉన్న అసలు వ్యక్తిత్వాన్ని ఎలా అర్థం చేసుకోవాలి? ఒక మనిషిని మంచి లేదా చెడు అనే ప్రమాణాలతో కొలిచే హక్కు ఎవరికుంది? అనే ప్రశ్నలను రచయిత పాఠకుడి ముందుంచుతారు. నవల ముగింపు కూడా జీవితం, వ్యక్తిత్వం, నైతికతకు సంబంధించిన ప్రశ్నలను పాఠకుడి ముందే వదిలేస్తుంది. అందుకే ‘నికషం’ ఒక కథను చదివి ముగించే నవల కంటే, కథలోని పాత్రతో పాటు మనిషి అంతరంగాన్ని పరిశీలించే అనుభవంగా నిలుస్తుంది.